xxx

Wat is een opdracht?

In artikel 7:400 BW wordt de definitie van een opdracht gegeven. Dit artikel bepaalt of een overeenkomst wel of niet onder het bereik van titel 7 valt.

Wat is een boetebeding?

Een opdracht is een overeenkomst waarbij iemand zich verbindt werkzaamheden te verrichten jegens een ander, maar niet op grond van een arbeidsovereenkomst. Als er sprake is van een overeenkomst van opdracht, kan er dus geen sprake zijn van een arbeidsovereenkomst.

Bij de overeenkomst van opdracht gaat het om het verrichten van werkzaamheden. Denk bijvoorbeeld aan een dierenarts, een makelaar of een advocaat. Deze verrichten geen werkzaamheden voor jou op basis van een arbeidsovereenkomst, maar omdat jij de opdracht hebt gegeven bepaalde werkzaamheden te verrichten. Er is in dit opzicht dus sprake van het betonen van diensten. Er is hier sprake van een grotere mate van zelfstandigheid in vergelijking tot een arbeidsovereenkomst. Bij de overeenkomst van opdracht is namelijk geen sprake van ondergeschiktheid. Degene die de werkzaamheden verricht heeft een veel grotere vrijheid bij de uitoefening van zijn werkzaamheden.

Wat is het onderscheid tussen een overeenkomst van opdracht en een arbeidsovereenkomst?

Soms is het lastig om vast te stellen of er sprake is van een arbeidsovereenkomst of een overeenkomst van opdracht. De Hoge Raad heeft in 1997 geoordeeld dat met toepassing van de Haviltex-norm moet worden bepaald welke rechten en plichten partijen met elkaar zijn overeengekomen (Hoge Raad 14 november 1997, ECLI:NL:HR:1997:ZC2495Groen/Schoevers). Alle omstandigheden van het geval zijn hier van belang. Met de Haviltext-norm bedoelen we dat moet worden gekeken naar de bedoeling van partijen en niet louter naar de tekst of inhoud van de overeenkomst. Met andere woorden, wat mochten partijen over en weer redelijkerwijs toekennen aan deze overeenkomst en wat mochten zij redelijkerwijs van elkaar verwachten? Die bedoeling van partijen prevaleert dan boven de tekstuele uitleg van de overeenkomst. Hierbij is ook van belang op welke manier feitelijk uitvoering aan de overeenkomst wordt gegeven. Als in de praktijk blijkt dat er sprake is van een overeenkomst van opdracht en partijen hebben ook de bedoeling gehad deze overeenkomst te sluiten, dan zal het feit dat er tekstueel gezien sprake is van een arbeidsovereenkomst hier niet aan af doen.

Ondergeschiktheid

Zoals reeds benoemd heeft de opdrachtnemer een bepaalde mate van zelfstandigheid. In ieder geval meer dan bij de arbeidsovereenkomst. Er is namelijk geen sprake van ondergeschiktheid. Op grond van artikel 7:402 BW heeft de opdrachtgever wel de bevoegdheid om enige aanwijzingen te geven, maar ook deze is minder ruim dan bij de arbeidsovereenkomst. De bevoegdheid om aanwijzingen te geven is beperkt tot de opdracht. Er kunnen alleen aanwijzingen worden gegeven als het gaat om de uitvoering van de door de opdrachtgever specifiek gegeven opdracht. De aanwijzingen die de opdrachtgever kan geven moeten tijdig worden gegeven en verantwoord zijn. Gebeurt dit niet, dan hoeft de opdrachtnemer deze aanwijzingen niet op te volgen. De opdrachtnemer hoeft tevens ook geen andere werkzaamheden te verrichten die niet door de opdrachtgever gegeven zijn. Hij is hier niet toe verplicht.

Soorten werkzaamheden

Artikel 7:400 BW geeft ook een omschrijving van de soorten werkzaamheden die iemand kan verrichten. De werkzaamheden moeten namelijk bestaan uit iets anders dan het tot stand brengen van een werk van stoffelijke aard, het bezwaren van zaken, het uitgeven van werk of het vervoeren of doen vervoeren van personen of zaken. Het lijkt nu alsof er heel weinig soorten werkzaamheden overblijft, maar niets is minder waar. Het feit dat dit soort werkzaamheden van de overeenkomst van opdracht worden uitgesloten heeft te maken met het onderscheid met andere overeenkomsten, zoals aanneming van werk. Indien er sprake is van het tot stand brengen van een werk van stoffelijke aard, is er namelijk sprake van aanneming van werk. Om het onderscheid tussen deze overeenkomsten te bewaren, zijn deze bepaalde werkzaamheden uitgesloten van de overeenkomst van opdracht. Deze werkzaamheden worden elders in de wet geregeld op basis van andere soorten overeenkomsten.

Zorgplicht opdrachtnemer

Op grond van artikel 7:401 BW geldt er een zorgplicht voor de opdrachtnemer. Hij moet bij de uitvoering van zijn werkzaamheden de zorg van een goed opdrachtnemer in acht nemen. Wat verstaan we echter onder ‘de zorg van een goed opdrachtnemer’? De Hoge Raad heeft in talloze zaken uitspraak gedaan over verschillende beroeps- en bedrijfstakken en hun zorgplicht. In het algemeen geldt dat de zorgplicht van een opdrachtnemer kan worden beïnvloed door het feit dat hij belangeloos handelt. Dit betekent echter niet dat de opdrachtgever helemaal zijn handen van de opdracht af kan trekken. Soms rust er een informatieverplichting op de opdrachtgever, die afhankelijk is van zijn deskundigheid, de redelijkheid en billijkheid en de overige omstandigheden van het geval. In het verlengde hiervan betekent het dat er nog steeds sprake kan zijn van ‘eigen schuld’ in de zin van artikel 6:101 BW. Als de opdrachtgever zijn informatieplicht niet nakomt, dus hij verzuimt hierin, dan kan er sprake zijn van eigen schuld. Dit heeft de Hoge Raad in 2012 bepaald (Hoge Raad 24 februari 2012, ECLI:NL:HR:2012:BU9855).